सांजवात

हं,भुत्या आठवला.कंदील आठवले. त्या वेळी सांजवात हा शब्द खरोखर जगावा लागे.
कंदील,भुत्ये आणि कुणी मुंबईकराने आणलेला लाफ हि असे.तो जरा ऐटीत उभा असायचा.मग ओगले चीच काच उत्तम असा सूर असे.कंदील प्रभात चा. कंदिलाची ती आडवी वात आमचे तात्या नेमकी सुबक कापून घेत.कारण ती नीट कापली गेली नाही तर काजळी धरे काचेवर. परसात जाताना पावसाळी किंवा हिवाळी गवतावर काच लागली तर पाण्याने कच्च कन फुटे.भुत्या बिचारा साधा माणूस.कुठल्या तरी 100ml च्या बाटली च्या बुचाला भोक पाहून मिळाली तर नाडी नाहीतर कपड्याची चिंधी वळून वात केली जायची.मात्र तो राकेल जास्त पिणारा गडी.कंदीला ची वात हवी तशी सरती करून उजेड कमी जास्त करता येई.
काही बॉक्स मधले दिवे ही रुबाबात असत.नाजूक पितळी सांगाडा आणि मेणबत्ती लावायला जागा असे.
या सर्व दिपकांची संध्याकाळी सेवा नीट करावी लागे म्हणजे ते काळोख पडल्यावर नीट काम देत.ते हाताळणारा माणूसही अनुभवी लागे. नाहीतर स्वतः भोवती काजळी करून रुसून बसत.
काही लोकांकडे मग ऍडव्हान्स गॅजेट म्हणून पेट्रोमॅक्स असत.ती विदेशी ललना.तिची और च तर्हा. वात नसे तिला. मेंटल यायच.ते नवं बसवण्यात वाकबगार व्हावं लागे नाहीतर इतकं नाजूक कि लागलीच तुटायच.थंडीत तिचा हिटर म्हणून फायदा होई.पण मे महिन्यात ती नको वाटे.आणि रुपगर्विता असल्याने तिचा आवाज ही सुरू असे सारखा.
आमच्या नाटकाच्या थेटरात तब्बल पाच सहा पेट्रोमॅक्स वर नाटक होई.तिला हवा भरायला नाटक सुरू असताना माणूस स्टेज वर जाऊन पंप करीत असे. बाबांनी जर्मनीच्या पेट्रोमॅक्स आणल्या होत्या.त्यांची टाकी वर होती.ते बघायला लोक।मुद्दाम येत.
मात्र तरीही माजघरातल्या देव्हाऱ्यात जी समयी मंद प्रकाशीत असे तिला तोड नाही आजही.त्या तिच्या शुभ्र कळ्या अंधारात धीर देत.आणि देव्हाऱ्यातले देव त्या प्रकाशात सौम्यपणे उजळलेले दिसत.
चैला सुरेश भट ही मस्त रोमँटिक लिहून गेलेत न!
सहज कधी तू घरात
लावशील सांजवात
माझे ही मन तिथेच
ज्योती सह थरथरेल,,,,,
आता चकपक जमाना.led कि रोशनी.
ती सांजवात ज्यांनी अनुभवलीय ते भाग्यवान च🙏🏻सांजवात