शुक्रवार, ३० मे, २०१४

अब्बाजींच्या क्लास मधले दिवस

आज आमच्या स्पावड्या ने झाकीर भाई आणी पंडित जसराज यांच्या कार्यक्रमाची तू नळी वरील लिंक टाकली. अब्बाजींच्या क्लास मधले दिवस आठवले . एके दिवशी झाकीर भाई आले . प्रश्नोत्तरे आणि प्रत्यक्ष वादनातून मार्ग दर्शन असा बेत ठरला होता .झाकीर भाई म्हणाले आज सोलो विषयी बोलू मग कधी तरी साथ संगतीवर . आम्ही सर्व कानात प्राण आणून ऐकायला बसलो . झाकीर भाई म्हणाले ,विचारा काही शंका किंवा प्रश्न असतील ते . कुणीतरी मस्त प्रश्न विचारला ,तुमचा पेशकार कसा वाजवता ?बढत कशी होते ? मग त्यांनी आम्हालाच एक प्रश्न विचारला ,'धा' मे क्या होता है ? आम्ही गप्प . मग आमचा देव सांगू लागला , धा तैय्यार होता है 'ना ' और 'गे' से . तो मेरे पास शुरुवात करने के लीये 'ना' है, 'गे' है और दोनो मिलाऊ तो 'धा' भी है . उसके बाद तबले मै आता है 'ती'.फिर 'तिरकीड ' ऐसे' धा 'से शुरू हुई मेरी फ्यामिली बढती जाती है . और अगर आप लोग पुछोगे के कौनसा ठेका बजाना अच्छा लागता है ? तो मेरा जवाब होगा तीन ताल . क्यूंकी उसमे चार चार मात्रा जाती है और मै लय भी कम रखता हुं . तो ईस वजह से मुझे खेलने के लिये दो मात्रा के बीच बहोत जगह होती है . और अगर इतनी जगह है तो फिर मै सिर्फ तिरकीड भी चला सकता हुं . अब इसमे और कोई बोल नही है . मगर फिर भी इसमे 'तीट' है और 'कीड' है या 'कत' है . मग त्यांनी फक्त तिरकीड पंधरा मिनिट ठाय लयीत चालवून दाखवल .
आणि पुढ म्हणाले, अच्छा इसके बाद आप लोग जो कर ते हो उसपे आते है .
ये चीज कल झाकीर भाई ने बजाई थी वो तो बजाउंगा या फिर अब्बाजी और झाकीर भाई बजाते है वो मै बजाउंगा. आज भले सम पे न आउ पर कोशिश जरूर करुंगा . ठीक है ,पर क्या वो चीज क्या ठीक से समझ मै आई है . याद रख्खो जो गलतिया करनी है रियाज मे . प्रोग्राम मे कोई गलती कभीभी ना होने पाये . और दुसरी बात आप सब लोग तेज बजाने के पीछे लगे रहेते हो . आप लोगोंको बतादू मै हमेशा बहोत तेज नही होता. मै हमेशा क्लियर
बजाता हुं. तो उसकी वजह से तेज लगता हुं . बोलों का निकास हमेशा साफ होना चाहिये . और इतनी जल्दीमे , दो मात्राओं के बीच क्या क्या है तुम देख हि नही पाते . ये तो ऐसे है के हवाई जहाज से निकल गये . जरा जमीन पे चलके देखो रास्तेमे बहोत खुबसुरत झरने ,पेड , पहाड, क्या क्या खूब सुरत चीजे होती है . और तुम लोग कायदे के सारे बल क्युं खोलते हो . कायदे से खेला करो . जैसे अपने कुत्ते के साथ खेळते हो . आप उसके साथ दौडते हो ,चलते हो , रोल करते हो .
मग पुन्हा त्यांनी सांगितल्या प्रमाणे कायदे ते कसे वाजवतात त्याचे प्रात्यक्षिक झाल मग आणखी हि बरच वाजवली आणि म्हणाले, अगली बार साथ संगत पे क्लास लेंगे . पण तो क्लास काही झाला नाही .
तेंव्हा पासून पेशकार काही वाजवावासा वाटत नाही . कारण आता एव्हढ नक्की समजलय कि पाठांतर आणि ते पाठ केलेलं तबल्यावर काढण म्हणजे तबला नाही . पण ज्यांना देव मानतो त्यांच्या कडे शिकायला मिळालं ,ते वाजवतात ते थोड्या प्रमाणात हातात चढवता आलं केव्हढ भाग्य . अब्बाजी आणि झाकीर भाई दोघानाही शिर साष्टांग नमस्कार .

काईट रनर









                                             
                                                                                                                                                         




         काल पाहिला . बरा आहे . पुस्तकावरून बेतलाय . पण भाषा कळत नाही म्हणून गोची झाली . विंग्रजी सब टायटल्स डाऊन लोडवली पण ती हि बेटी चालेनात . पण एक इच्छा पूर्ण झाली . पतंग उडवताना या पतंगाच्या मागून उडवणाऱ्या कडे पाहिलं तर कस दिसेल असा प्रश्न पडायचा. नेमक तसच दृश काय मस्त टिपलाय . त्या मुळे मज्जा आली.



                                          

मतदान २०१४

सकाळी सहा पन्नासला मतदान केंद्रावर हजर झालो . आत सर्व मांडा मांडी सुरु होती . सव्वासात ला त्यांच आटोपलं . आत गेलो . एकानं नाव विचारलं . यादीत नाव मिळाल . पुढे गेलो त्या बाईनी पालिकेनी दिलेली मतदार चिठ्ठी दिली . अंदाजा प्रमाणे बाई बोलल्याच , आय डी प्रुफ ? [ या पालिकेच्या मतदार चिठ्ठीत लिहील आहे . ,या चिठ्ठीचा ओळखीचा पुरावा म्हणून वापर करता येईल . माझ्या मामाला त्या वर विसंबून राहिल्याने परत मतदार ओळख पत्र आणावे लागले . ] हे विचारणार माहित असल्याने मी इतर पुरावे जवळ ठेवले होते ते दाखवले . मग पुढे दुसर्या बाईंकडे गेलो . अजून शाईची बाटली उघडली नव्हती . बाईनी बराच प्रयत्न केला काही जमल नाही . मग कुणी बुवा ती उघडायला घेऊन गेला तो पाच मिनिट आलाच नाही . मग बाईनी नवी बाटली काढली . ती हि उघडता येई ना . मरा म्हटल आता . इतक्यात तो बुवा बाटली उघडून आला . मी डावा हात न सांगता टेबलावर ठेवला . बाई शाईत काडी बुडवून मला म्हणाल्या डावा हात ठेवा . मी तसाच उभा . बाई परत अहो डावा हात ठेवा . मग म्हटल , माझ्याकडे दुसरा डावा हात नाही . मग उजेड पडला बाबा आणि बोटाला शाई लागली . मग मशीनच बटण दाबल . शिट्टी वाजली . मी जाऊ लागलो तर बाईनी परत हाक मारली, अहो बटण दाबल का ? तिथल्या दुसर्या माणसाने त्यांना सांगितल,बाई आवाज झाला कि झालं मतदान . अश्या तर्हेने आज मतदान करणारा पहिला मतदार झालो . अवांतर भाऊ म्हणाला मी बटण दाबल . लाईट लागला पण बीप नाही झाली . म्हटलं देवाला काळजी .

स्वप्न

कसली तरी धुसफूस ऐकू आली . आवाज स्वयपाक घरातून येत होता . आत गेलो तर सर्व पाकसिद्धी चे शिलेदार हमरी तुमरीवर आले होते . काय झाल काही कळत नव्हत . शेवटी आवाज चढवून दम देत म्हटलं , काय झाल ते एकेकानी सांगा . चमचा पटकन म्हणाला काही नाही सगळे जास्त काम कोण करतो या वर वाद घालताहेत . डाव म्हणाली हं फिरला लगेच चहाडी करायला . म्हटल काय चाललाय ? तुम्ही सगळे काम करता म्हणून चालत न सगळ ? काय तक्रार आहे ते एक एक जण सांगा .
चमचा --- मी आपला शांत लटकलेला असतो कुणीही येतो आणि आणि कशात हि बुडवतो . मग न धुता बेसिन मध्ये फेकून जातो . याला काय अर्थ आहे ?
तवा ---- मला तापव तापव तापवतात . काम झाल कि बाजूला ठेवतात . कधी एव्हढा गरम असतो तर लगेच नळाच्या धारे खाली धरून थंड करतात . अरे काही आमच्या तब्येतीची काळजी कराल कि नाही ? बर नीट पोळ्या करता येत नाहीत असे लोक्स करपलेलि कड स्वच्छ करत नाही . मग राब चढतो न अंगाला .
कुकर ---- मी शिट्ट्या मारून अंगातली सगळी गरम वाफ संपवतो पण तंद्रीत असतात सगळे . म टाकतो व्हाल्व उडवून . अरे माझा गळ पट्टा असलेली रिंग बदलत नाही वेळेवर . किती दिवस जुनीच चालवायची ? परत हल्ली नीट काम करत नाही ,बदलायला हवा .
भांडी --- आम्ही तर आदळ आपट करायलाच आहोत . पाणी,ताक ,औषध काहीही पितात आमच्यातून आणि नीट ठेवत नाहीत . आम्ही तोल सांभाळताना पडलो कि आमच्यावरच रागावणार . आम्ही भावंड वेगवेगळ्या उंचीची आणि घाटाची आहो हे लक्ष्यात घेऊन लावा कि आमची रांग ,मग बघा पडतो का?
चमचा समूह --- हो बरोबर . मागे भूकंप आला तेंव्हा आम्हाला फीज वर आमच्या stand ला नीट होतो ठेवलेले म्हणून भूकंप झाल्यावर थरथरून जाणीव करून दिली होती कि नाही . नीट ठेवल नीट वापरल कि असा दुसरा उपयोग होतो आमचा .
कप बशी ची जोडी --- बाकीच्यांचं ठीक आहे . ठराविक वेळेला काम असत . आम्हाला मात्र रात्र नाही दिवस नाही ,पहाट नाही संध्याकाळ नाही कि दुपार नाही . कधीही कामाला लावतात . अरे जीव किती आमचा काम किती वेळेला करून घेता .
ग्यास शेगडी ---- माझ काय वेगळ आहे . मला तर अग्निहोत्रच चालवाव लागत . वर उतू गेलेलं दुध,आमटी कायकाय अंगावर वागवायला लागत .
गाळण --- चैला माझ काम काय ? चहा कॉफी गाळण. पण साय असलेल ताक कधी कधी गाळता . आणि काम झाल कि धुतल्यावर आपटता का?
ताटे ---- आमच्यातल्या मोठ्या लोकांना तर काम देतच नाहीत हल्ली . आम्ही मध्यम आकारची असलो म्हणून जेवायला , मिसळ खायला ,उपमा खायला अस सगळीकडे ओव्हर टाईम का करायचा ? प्रत्येक गोष्टीला योग्य वस्तू वापरा आम्हाला डिश सारख वापरून मिजासच का घालवता .
लायटर --- आता मला तर काही इंधन म्हणून वीज वग्रे लागत नाही न ? म काम झाल कि जागी लटकवा . पाण्यात नाही तर आणि कशात बुडे पर्यंत कट्ट्यावर का ठेवता ?वेळेवर चाललो नाही कि मग आपटण्यात काय हशील ?
वाटी --- आम्हाला विसळल कि नीट पुसून नाही ठेवता येत ? पाण्याचे शिंतोडे वाळले कि डाग दिसतात न अंगावर . [ याला बर्याच मंडळीनी दुजोरा दिला ]
मी --- हुश्श …. झालं तुमच सगळ्याचं . आता माझ ऐका . बाबानो इथ आधी आई होती आता मी आहे . प्रत्येक घरात अस कुणी तरी म्हणजे जास्त करून आई,वाहिनी बायको असा महिला वर्ग .क्वचित एखादा माझ्यासारखा . अरे बाहेरची काम अर्थार्जनाची ,इतर सटर फटर काम ,आणि मुख्य म्हणजे जे भोजन भाऊ आहेत त्यांची आवड निवड ,मर्जी सांभाळत आम्ही तुमच्याच मदतीने त्यांना खुश करायचा प्रयत्न करत असतो . एव्हढी मेहेनत घेऊन तुम्ही आम्ही खपून केलेलं बाहेरच्या खोलीतील लोकांना पसंत पडल कि गंगेत घोड काय हत्ती न्हाला समजा . आता हि तारेवरची कसरत करताना तुमच्या कडे थोडे दुर्लक्ष ,हेळसांड होत असेल त्या बद्दल माफी मागतो . खर सांगू का ? कुकिंग किंवा घर सांभाळणे हा बर्याचदा थ्यांक लेस ज्यॉब असतो बरेचदा . तर सांभाळून घ्या रे भावानो . यावर समस्त किचनकर मंडळी डोळ्यांच्या ओल्याकडा पुसत म्हणली , रडवतो काय आता ? आमच काही म्हणण नाही .तुम आगे बढो हम तुम्हारे साथ है . तुझ्यासाठी कायपण भावा . होऊ दे खर्च .
ए … उठ किती वाजले बघ ? रात्री जगायचं पिसी लाऊन आणि सकाळी कुंभकर्ण होऊन पडायचं . पाहतो त बाबा उठवत होते . पण मस्त स्वप्न होत. जर वेगळं

जीवदानीचे रहिवासी


जीवदानीला दर आठवड्याला जातो . हे एकच कुटुंब उरलंय आता . यांचा वावर अगदी खालच्या गणपती मंदिरा पासून ते डोंगर माथ्या पर्यंत असतो . छोटे साहेब लै खोडकर आहेत . वाटेत असणार्या कोंबड्याना घाबरवतो तर कधी त्या मागे लागल्या तर स्वतः घाबरून पळतो . कुठल्या तरी दुकानाजवळ चौथर्या वर गंभीर चेहेरा करून बसलेला असतो . कुणी काही खायला दिल तर स्टाईल मध्ये फक्त बघत राहील . पावसात छपरावरून धावत असतो . आणि हल्ली एक खारुताई ची जोडी दिसते . त्या हि सर्वत्र असतात . कातळावरून तर अश्या धावतात कि नजर ठरत नाही . त्यांचा फोटो काढण कठीण आहे . एक जागी बसतच नाहीत

जाणता राजा

जाणता राजा ------ एका अफाट माणसाची प्रतिक्रिया
या महाशयांना मी प्रयोगाला पहिल्या दिवशी गेलो तेंव्हा माझ्याकडे एक पास आहे अस सुचवून पाहिलं . यांची प्रतिक्रिया , फुकट आहे म्हणजे जमिनीवर बसायला लागणार . लोक कशी असतील काय म्हैत ? तिकीट काढून आलेल पब्लिक चांगल असत . पण तू जा . पाहायला पाहिजे . काल शेवटच्या दिवशी एका स्नेह्यांकडे vip पास आहे अस कळल . या महाशयांना विचारल , जाणार का ? vip त . तर लगेच हो म्हणले . मग यांना बाईकवर बसवून पास घेतला मित्रा कडून आणि प्रयोगाच्या जागी सोडून आलो . वर सांगितल कि येताना बस आहेत इथूनच . बर म्हणले .
आज सकाळी भेट घेतली . म्हटल काही तरी धासू प्रतिक्रिया मिळणार . तसच झाल . मला पाहताच बोलू लागले . अरे तुझ जाणता राजा चांगला आहे बर .प्रेक्षक हि चांगले . होते मी उडालो . काहीच विशेष टिप्पणी नाही ? तर बोललेच , पण…. - म्हटल सांगा कि . तर म्हणे , सगळ छान . काम आणि पाठांतर उत्तम सर्वांच . फक्त आग्र्याहून सुटका फार घाईत झाली . अजून चांगली हवी होती . बाजीप्रभू देश पांडे दाखवलाच नाही . पण एकूण मस्त . तो एक सीन तर काय मस्त झाला . मी विचारल , कुठला ? तर तो नाही का एक मुसलमान महाराजांचं कौतुक करतो . माझा दुश्मन पण कोण तर शिवाजी अस म्हणत राजांचे गुण गातो . कोण तो नाही आठवत आदिलशा कि कोण . मी - औरंगजेब का ? असेल असेल. तर तो सीन फर्मास झाला . पण काय रे संभाजी दिसलाच नाही कुठे ? म्हटल तुमच लक्ष गेल नसेल हो निट . तर ,-असेल तस . पण मग तेही दाखवल नाही . मी - काय ? संभाजीला शिक्षा केली त्यांचे डोळे फोडले हाल हाल केले . मी - अहो ते सगळं खूप नंतर महाराजांच्या पश्चात झाल . आणि ते औरंगजेबान केल . ते नै का फंद फितुरी शिर्के वग्रे ? अरे पण महाराजांनी हि त्यांना शिक्षा केली होती न ? मी - हो पण ते वेगळ . पन्हाळ्यावर नजर कैदेत ठेवल होत . अस का . असो पण छान झाला प्रयोग . काही गोष्टी अजून दाखवल्या असत्या तर अजून चांगल झाल असत . म्हटल काय आहे न राजांच्या आयुष्यातल्या एकेक प्रसंगावर एकेक सिनेमा होऊ शकतो . समग्र शिवाजी कमी वेळात सादर करण अशक्य आहे अस मला वाटत . आता शेवटची गुगली त्यांनी अशी टाकली कि मी मनातून शि . सा , न . केला . म्हणले -
हे तू बरोबर बोललास . आता माझा अभ्यास आहे, लहानपणा पासून शिवाजी पाहतोय म्हणून मला आवडीने पाहता आल . ज्यांनी काही अभ्यास केलाच नाही ते कंटाळणारच . मी - अभ्यास म्हणजे …. अरे अस काय करतोस . तूच म्हणालास तसे महाराजांच्या वर निघालेले सर्व सिनेमे मी पाह्यलेत ना . आणि एक सांगायचं राहिल. तू म्हणालास तशी बस ची सोय होती . पण उतरताना कंडक्टर आला हात पुढे करत . मी पास दाखवला तर म्हणाला बस च तिकीट नाही त्याच्यात एकवीस रुपये द्या . म दिले त्याला . तेंव्हा बसची सोय फुकट नव्हती हो .

M 80







एक धमाल आठवली . माझा मित्र सुनील . त्याचा चुलत भाऊ अनिल . सुन्या म्हणजे हुन्नरी माणूस . गाडी वग्रे चालवायला आमच्या आधी शिकला . अनिल तसा एककल्ली अबोल , थोडा रागीट . सरदारजीच . म्हणजे एखादी गोष्ट फीट बसली डोक्यात कि संपल . या अनिलन m ८० आणली . सुनीलन आणून दारी उभी करून दिली . हार गंध लावून गाडी ऐटीत उभी राहिली . आता सुन्या शिकवणार मग हा चालवणार . चार दिवसांनी सुन्या भेटला . म्हटल कारे ,अन्या गाडी शिकला का ? जो पोट धरून हसायला लागला सुन्या थांबेच ना . चेहेरा लाललाल झाला . म्हटल सांग न बाबा काय ते . जेमतेम हसू आवरत सांगू लागला . अरे अन्या म्हणजे कमाल आहे . त्याला सगळ समजावलं . मी चालवून दाखवली . मग मागे बसलो आणि त्याला शिकवलं .थोड थोड जमू लागल . काल परत एकदा शिकवणी चालू केली . . त्याला सांगितल , आता मी तिथे जाऊन बसतो . तू एक गोल राउंड मार आणि माझ्या जवळ गाडी आणून उभी कर . अन्या व्यवस्थित राउंड मारून आला आणि जवळ येउन थांबला नी पडला . काय झाल काही कळेच ना . तो उठला धडपडत . अरे पडलास कसा ?पाय का नाही टेकलेस ? पटकन रागात बोलला , तू सांगितलास तस करायला ? बाकी सगळ सांगितलस तस केल न बरोबर .
अरे पण तेंव्हा मी पाय टेकत होतो मागे बसून म्हणून गाडी पडली नाही . तुला एव्हढ समजत नाही . दोन चाकी गाडी थांबली कि पडणारच . पाय नको टेकायला ? हे ऐकल नि मी हसू लागलो .